ریزش ۵/۲ میلیون‌نفری مسافران هوایی

0

شرق/ متن پیش رو در شرق منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

أخیرهای پیاپی و بلاتکلیفی در فرودگاه‌ها. این تجربه‌ای است که اغلب کسانی که از خطوط حمل‌ونقل هوایی در ایران استفاده می‌کنند داشته و در مواردی نیز آن را با خشم و درگیری در فرودگاه‌های کشور همراه کرده‌اند. خطوط هوایی ایران که در دهه‌های گذشته امکان به‌روزرسانی مناسب خود را نداشت، پس از برجام فرصتی برای تنفس یافت، اما پس از نوسانات ارزی سال جاری و تحریم‌های تازه آمریکا، این بخش از اقتصاد ایران نیز متحمل زیان‌هایی شد؛ ضربه‌هایی که از یک‌سو تأثیر خود را بر تعداد پروازهای خطوط هوایی کشور گذاشت و از سوی دیگر قیمت‌ها را نیز دستخوش تغییر کرد.

‌چه بر سر خطوط هوایی آمد

نگاهی به آمارهای پروازهای کشور نشان می‌دهد از همان فروردین‌ماه سال جاری تعداد نشست‌وبرخاست پروازها در کشور با کاهش اندکی همراه بوده است و در بهار سال جاری با کاهش دو تا هشت‌درصدی پروازها نسبت به مدت مشابه سال قبل روبه‌رو بوده‌ایم، اما با رسیدن به فصل تابستان و در مهرماه این کاهش پروازها به‌شدت محسوس شدند. درحالی‌که در فروردین‌ماه سال جاری ۳۶ هزارو ۸۰۰ پرواز انجام گرفت که دو درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بود. در شهریورماه جمعا ۳۴ هزار پرواز انجام شد که نسبت به ۴۲ هزارو ۶۰۰ پرواز در شهریورماه ۹۶ کاهشی ۲۰ درصدی را نشان می‌داد. کاهش تعداد پروازها در آخرین ماه اعلام‌شده؛ یعنی مهرماه نیز روند افزایشی داشته و با ۲۹ هزار پرواز در مقایسه با ۳۷ هزارو ۶۰۰ پرواز مهر سال ۹۶ شاهد کاهش ۲۱ درصدی تعداد پروازها بوده‌ایم. درمجموع تعداد پروازها در فرودگاه‌های کشور در سال ۹۷ تا پایان مهرماه ۲۴۱ هزارو ۵۵۱ پرواز بوده که نسبت به ۲۷۲ هزارو ۸۰۶ پرواز در مدت مشابه سال قبل ۱۱ درصد کاهش را نشان می‌دهد. بااین‌حال مقایسه تعداد کاهش پروازها و تعداد مسافران نشان می‌دهد خطوط هواپیمایی کشور در تلاش بوده‌‌اند روند پروازی گذشته خود را حفظ کنند و تعداد مسافران بیش از تعداد پروازها کاهش داشته است.
درحالی‌که در ماه‌های ابتدایی سال با کاهشی جزئی در تعداد مسافران پروازها روبه‌رو بودیم، به مرور و با افزایش نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت بلیت هواپیماها، در شهریورماه سال جاری چهار میلیون و ۱۰۷ هزار مسافر توسط خطوط هوایی جابه‌جا شده‌‌اند که نسبت به پنج میلیون و ۶۷۲ هزار مسافر شهریورماه سال گذشته کاهشی ۲۸ درصدی را نشان می‌دهد. در آخرین ماه اعلام‌شده؛ یعنی مهرماه نیز تعداد مسافران سه‌میلیون و ۴۶۱ هزار نفر بوده که نشان‌دهنده کاهش ۲۶ درصدی نسبت به مهرماه سال قبل است. جمعا در هفت‌ماهه ابتدایی سال جاری ۲۹ میلیون و ۲۴۶ هزار و ۶۲ مسافر از خطوط هوایی کشور استفاده کرده‌‌اند که پنج میلیون و ۲۲۲ هزار نفر کمتر از مسافران هفت‌ماهه ابتدایی سال ۹۶ است. از این تعداد ۲۲ میلیون و ۴۱۱ هزار و ۶۲۷ مسافر از پروازهای مسافری داخلی استفاده کرده‌‌اند که نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان از کاهشی ۱۵ درصدی در تعداد مسافران دارد. هم‌زمان با نوسانات ارزی، قیمت بلیت هواپیماها نیز دچار تغییرات جدی شد و قیمت بلیت برخی پروازها تا صددرصد نیز افزایش یافت، اما پس از آنکه این افزایش قیمت‌ها با اعتراض مسافران و عدم استقبال آنها از پروازهای داخلی روبه‌رو شد، اقداماتی برای کاهش قیمت‌ها انجام گرفت و حتی ایران‌ایر، دسترسی سایت‌های فروش بلیت به پروازهای خود را به اتهام گران‌فروشی محدود کرد. پس از این اقدامات، نرخ بلیت پروازها روندی کاهشی پیدا کرد و شرکت‌های اینترنتی فروش بلیت نیز با کاهش سود خود تلاش کردند مشتریان بیشتری را به سوی خود جلب کنند؛ اقدامی که این‌بار با واکنش شدید انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی ایران روبه‌رو شد و این انجمن صنفی در نامه‌ای به معاون وزیر راه خواستار برخورد با سایت‌هایی شد که به گفته این انجمن «برخلاف عرف» و با ارائه «تخفیف‌های غیرمعقول» بلیت‌ها را ارزان‌تر می‌فروشند. این نامه عجیب که واکنش‌های مختلفی را در فضای مجازی در پی داشت، تنها نامه‌ای نبود که انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ارسال کرده بود. این انجمن صنفی هم‌زمان نامه‌ای نیز به شرکت خدمات مسافرتی علی‌بابا که یکی از مهم‌ترین سایت‌های فروش اینترنتی بلیت هواپیما و قطار در ایران است ارسال کرد و در این نامه از مدیرعامل این شرکت خواست هرچه‌سریع‌تر از ارائه تخفیف پنج تا ۹ درصدی به مسافران دست بردارد و در غیر این صورت برای جلوگیری از ضرروزیان آژانس‌های مسافرتی، از شرکت علی‌بابا به مراجع قانونی شکایت خواهد شد. درمقابل، نیما قاضی، مدیرعامل این سایت فروش بلیت، در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأکید کرد هر شرکتی حق دارد از سود خود به مشتریان تخفیف بدهد و این سایت نیز تخفیفی بیش از حق کمیسیون که متعلق به خودش است ارائه نمی‌کند.

‌کدام هواپیمایی‌ها منظم و کدام‌یک نامنظم هستند؟
بر اساس آمارهای رسمی از تأخیر پروازها در هفت‌ماهه نخست سال، هواپیمایی آسمان با ۴۶ درصد تأخیر در پروازها رکورددار بیشترین تأخیر در میان خطوط هوایی است. این شرکت هواپیمایی که پیش از انقلاب با نام هواپیمایی پارس‌ایر فعالیت می‌کرد، زیر نظر سازمان بازنشستگی کشوری فعالیت می‌کند و یکی از فعال‌ترین خطوط هوایی کشور است. پس از هواپیمایی آسمان، هواپیمایی ایران‌ایر با تأخیر در ۴۳ درصد پروازهایش دومین خط هوایی بی‌نظم کشور است. این هواپیمایی که قدیمی‌ترین شرکت هواپیمایی خاورمیانه است، از سال ۱۳۲۱ فعالیت خود را آغاز کرده و اگرچه فاصله‌ای بسیار با روزهای اوجش دارد، اما یکی از فعال‌ترین خطوط هوایی کشور است. پس از این دو شرکت، شرکت هواپیمایی آتا ایر با تأخیر در ۴۰ درصد پروازهایش سومین خط هوایی بی‌نظم کشور در هفت‌ماهه نخست سال است. این شرکت که از سال ۱۳۸۷ فعالیت خود را آغاز کرده، نیز از خطوط هواپیمایی پُرپرواز کشور است که در سال‌های اخیر موارد مختلفی از حوادث ناشی از نقص فنی هواپیماهایش را تجربه کرده که خوشبختانه هیچ‌کدام منجر به تلفات جانی نشده‌اند. از سوی دیگر، در میان شرکت‌هایی که بیشترین نظم را در پروازهایشان داشته‌‌اند، شرکت هواپیمایی پویا ایر قرار دارد که یکی از جوان‌ترین خطوط هواپیمایی کشور است. این شرکت که بیشتر در زمینه حمل‌ونقل هوایی بار فعالیت می‌کند، در تلاش است خود را به‌عنوان یک ایرتاکسی قابل‌اعتماد در کشور مطرح کند و به‌همین‌دلیل ناوگان هوایی این شرکت شامل هواپیماهای سبک با ظرفیت جابه‌جایی ۱۷ تا ۵۰ مسافر هستند. ارائه سرویس‌هایی مانند جت وی‌آی‌پی با قابلیت جابه‌جایی ۴۴ مسافر یا ایرتاکسی با قابلیت حمل ۱۷ مسافر گوشه‌ای از فعالیت‌های این شرکت را شامل می‌شود. پس از پویا ایر، هواپیمایی معراج با تأخیر ۱۰درصدی پروازهایش دومین خط هوایی منظم ایران در هفت ماه ابتدایی سال است. این شرکت که فعالیت خود را از سال ۱۳۸۹ آغاز کرده است، یکی از منظم‌ترین خطوط هوایی در سال‌های فعالیت خود است و معمولا از هواپیماهای ایرباس برای جابه‌جایی مسافران خود استفاده می‌کند. این شرکت هواپیمایی در سال ۹۵ رکورد طولانی‌ترین پرواز ایرانی را از سیدنی به تهران با ۱۷ ساعت پرواز بدون توقف و سوخت‌گیری شکست. جواد ظریف و هیئت دیپلماتیک او، مسافران ویژه این پرواز بودند. پس از هواپیمایی معراج نیز هواپیمایی ساها با تأخیر در ۱۳ درصد پروازهایش سومین خط هوایی منظم کشور در سال جاری بوده است. ساها که مخفف «سرویس ارتباط هوایی ارتش» است، از سال ۱۳۶۹ فعالیت خود را آغاز کرد و در زمینه انتقال مسافران غیرنظامی نیز فعالیت می‌کند. شرکت هواپیمایی ماهان، چهارمین شرکت هواپیمایی منظم ایران است که در مقایسه با شرکت‌های هوایی منظم پیشین پروازهای به مراتب بیشتری را انجام می‌دهد و با تأخیر ۲۱درصدی پروازهایش یکی از منظم‌ترین خطوط هواپیمایی پررفت‌وآمد ایران است.

لطفا دیدگاه خود را ثبت کنید